
صدانت درسگفتارهای فلسفه اخلاق از شیرزاد پیک حرفه درسگفتارهای فلسفه اخلاق شیرزاد پیک حرفه عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه بینالمللی امام خمینی درسگفتارهای فلسفه اخلاق با این پرسش آغاز میشوند که واکاوی «فلسفه اخلاق» برای فرهیختگان و تحصیلکردههای جامعه و اساتید و دانشجویان، که خود از گروههای مرجع و الگوهای «اخلاقی زیستن» در جامعهاند، چه سودی دارد. وقتی ما سرشت چیزی را میکاویم، با حقایق جدیدی درباره آن آشنا میشویم که پیشتر از آن بیخبر بودیم. مثلاً، با مطالعه علم زیستشناسی از حقایق جدیدی درباره ارگا...
ادامه مطلب
صدانت مقاله «خدا همچون کنشگری اخلاقی (1)» نوشتهی ابوالقاسم فنائی این مقاله بخش نخست از پژوهشی مفصل دربارهیِ سرشت کنشگری خداوند را گزارش میکند. دو u200fپرسش اصلی این پژوهش اینهاست: u200f u200f(1)u200f آیا خدا کنشگری اخلاقی است؟ u200f(2)u200f اگر آری، آیا اخلاق الاهی همان اخلاق انسانی است یا اخلاق الاهی کلاً یا بعضاً با اخلاق u200fانسانی تفاوت دارد؟ u200f در رابطه با پرسش نخست، نویسنده به بررسی سه نظریهیِ رقیب زیر میپردازد: «خدا همچون u200fکنشگری خودکامه»، «خدا همچون کنشگری مصلحتاندیش» و «خدا همچ...
ادامه مطلب
صدانت نوشتار حسین دباغ با عنوان «جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی» جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی حسین دباغ *برای بلاگ انجمن فلسفی آمریکا ارائه یک تحلیل جامع از جنگ و نزاع درازxadدامن بین اسرائیل و حماس متضمن در نظر آوردن عوامل تاریخی و سیاسی در کنار ملاحظات فلسفی و اخلاقی است. بروز خشونت آشکار از هر دو سو به اختلاف نظرهای بنیادین در مورد ماهیت عدالت و دولت، مشروعیت مقاومت در برابر اشغالگری، و شاید مهم تر از بقیه مفهوم “قربانی بودن” بر میxadگردد. حماس فلسطینیان را قربانی سرکو...
ادامه مطلب
صدانت ترجمه مقاله «در دفاع از گواهی اخلاقی» از پائولینا اسلیوا با ترجمه امید کشمیری در دفاع از گواهی اخلاقی پائولینا اسلیوا[۱] مترجم: امیدکشمیری درباره نویسنده: پائولینا اِی. اسلیوا استاد دانشگاه کمبریج است. او بهxadطور گسترده در حوزه فلسفه اخلاق، معرفتxadxadشناسی گواهی، روانشناسی اخلاق و دین و فلسفه ذهن کار میxadکند و تالیفات متعددی در این موضوعات داشته است. او در مقالۀ حاضر به امکانِ حصولِ معرفت اخلاقی از طریق گواهی، نقش معرفتِ اخلاقی در تحسین و تقبیح، رابطه میان فهم و معرفتِ اخلاقی و ...
ادامه مطلب
صدانت نگاهی نقادانه و سنجشگرانه دربارهی نگرشها و پیشفرضهای محمد راسخ در خصوص مفهوم حق و ارتباط آن با مفاهیم موجود در سپهر اخلاقپژوهی نگاهی سنجشگرانه دربارهی نگرشها و پیشفرضهای دکتر محمد راسخ در خصوص مفهوم حق و ارتباط آن با مفاهیم موجود در سپهر اخلاقپژوهی سید محمد حسینی[۱] مقدمه دغدغهی نقد نگرشهای حقوقدان محترم، استاد محمد راسخ[۲]، به چند سال قبل بازمیگردد؛ زمانی که دانشجوی ارشد حقوق عمومیِ دانشگاه بهشتی بودم و با آثار و تألیفات ایشان به مرور آشنا شدم و به واسطهی علاقهای که به مباحث فلسفهی حقوق و...
ادامه مطلب
صدانت «اخلاقباوری» و «قیّمسالاری»: امکان یا امتناع تحدید آزادیهای فردی؟ «اخلاقباوری» و «قیّمسالاری»: امکان یا امتناع تحدید آزادیهای فردی؟ سید محمد حسینی [۱] محمد یوسفزاده [۲] حسین دباغ [۳] چکیده «قیّمسالاری اخلاقی» به چه معناست و چه تقریرهایی از آن میتوان داشت؟ «قیّمسالاری» چه ربط و نسبتی با «اخلاقباوری» دارد و وجوه افتراق و اشتراکش با آن چیست؟ در «قیّمسالاری»، دستکم در نسخۀ کلاسیک آن، تلاش بر این است که از اضرار شخص به خود جلوگیری شود نه لزوماً اضرار وی به دیگران. اما در «اخلاقباوری» تلاش بر ای...
ادامه مطلب
صدانت نوشتار محمدامیر قدوسی: مروری بر کتاب اخلاق دینشناسی اثر ابوالقاسم فنائی «اخلاق دین شناسی: پژوهشی در باب مبانی اخلاقی و معرفت شناسانه فقه»، کتابی است به قلم ابوالقاسم فنائی که نشر نگاه معاصر در سال ۱۳۸۹ هجری خورشیدی آن را در ۵۷۸ صفحه منتشر کرده است. این کتاب در یک بیان کوتاه ادعانامهای است مدلّل، اندیشیده، متواضعانه و در عین حال با اعتماد به نفس کامل، علیه سنت اجتهاد فقهی رایج در حوزههای علمیه جهان اسلام و به ویژه جهان تشیع. نویسنده اندوختههای فراوانی از دو سنت تعلیمی حوزوی و دانشگاهی در آس...
ادامه مطلب
صدانت نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق؛ دین طبیعی» نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق؛ دین طبیعی» با حضور نویسنده، ایوب افضلی، و ناقد محترم، دکتر علی مهجور به همت انجمن علمی فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب قم برگزار شد و ابتدا نگارنده کتاب درباره ضرورت و اهمیت موضوع کتاب اشاره کرده و ساعتی پیرامون محتوای کتاب توضیحاتی ارائه داد. سپس دکتر مهجور ضمن تقدیر از جایگاه کتاب در حوزه فرااخلاق، به نقد اثر پرداخت. در زیر گزارش مبسوط این جلسه و در انتها صوت این جلسه تقدیم میشود. . . نقد و بررسی کتاب اخلاق؛ دین طبیعی تأ...
ادامه مطلب
صدانت نوشتار «پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق» از حمید نوربخش پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق حمید نوربخش مقدمه صدانت: علیرضا پناهیان در سحرهای ماه رمضان ۱۴۰۲ با حضور در برنامۀ «ماه من» که بهطور مستقیم از شبکۀ سه پخش میشود دربارۀ تلقیهای ناصواب از دین و آثار تحریف دین -با عنوان “اصلاح برداشتهای ناروا از دین در رسالت و کلمات امیرالمؤمنین”- به سخنرانی و گفتگو میپردازد. ایشان در جلسه پنجم این برنامه -در تاریخ ۱۴۰۲/۰۱/۰۷- سخنانی پیرامون تقابل اخلاق و دین بیان کرد که جنجال بسیاری در فضای مجازی به ر...
ادامه مطلب
صدانت گفتگوی رضا علیجانی با مصطفی ملکیان: سه محک نهایی؛ عقلانیت، اخلاق جهانی و حقوق بشر سه محک نهایی؛ عقلانیت، اخلاق جهانی و حقوق بشر مصطفی ملکیان پژوهشگر فلسفه منبع: کتاب «آینده اسلام در ایران» / سه محک نهایی؛ عقلانیت، اخلاق جهانی و حقوق بشر چند نوع اسلام در ایران و جهان اسلام معاصر می بینید؟ آیا در اسلام های مشاهده شده در ایران، عربستان، ترکیه، مالزی، طالبان، القاعده، داعش و … رویکرد مشترکی به آینده سازی و تحول اجتماعی و احیانا پیشرفت می توان دید؟ به گمان من، در جهان اسلام معاصر و از جم...
ادامه مطلب
صدانت «گفتگو در فضای عمومی»؛ منطق، اخلاق، روانشناسی جلسه «گفتگو در فضای عمومی»؛ منطق، اخلاق، روانشناسی به همت کلاب ژرف اندیشی در کلاب هاوس و در پنج شنبه ۱۴۰۲/۲/۲۱ با حضور آقایان اردشیر منصوری ،حسین بیات و حسین دباغ برگزار شد. . . نکات مورد توجه اردشیر منصوری در این جلسه: – برجستهسازیِ ملاحظاتی که در گفتگوها و فرهنگِ زبانی در جامعۀ ایرانی، بهویژه گفتگو در عرصۀ عمومی، از جمله رسیدگی به موارد اختلافی در تبادل نظرهای اجتماعی و سیاسی، شایستۀ توجه بیشتر است. – توجه به این که «گفتگو» اسم ...
ادامه مطلب
صدانت نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق نوشتن» اثر حسین معصومی همدانی نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق نوشتن» اثر حسین معصومی همدانی غزاله صدر منوچهری (خبرنگار هممیهن): بهتازگی کتاب «اخلاق نوشتن»، نوشته حسین معصومی همدانی به همت انتشارات «فرهنگ معاصر» راهی بازار کتاب شده است. معصومی همدانی با گردهمآوردن ۱۶مقاله -چه ترجمه و چه تألیف- پیرامون مقاله «اخلاق نوشتن» گایتانو سالوهمینی، مورخ و سیاستمدار ایتالیایی (۱۹۷۵-۱۸۷۳) بستری برای اندیشیدن به مسائل اساسی نوشتن، ترجمه و ویراستاری فراهم کرده است که در روزگار ...
ادامه مطلب
صدانت معرفی کتاب اخلاق سوتزنی اثر اریک بوت آیا تا به حال در محل کارتان متوجه تخلفی شدهاید که از طرفی حس کنید باید آن را نزد رسانهها افشا کنید و از این طریق جلوی وقوع تخلف را بگیرید و از طرفی وظیفۀ حفظ اسرار محرمانه آن سازمان یا شرکت (که در برگههای استخدامی پر کردهاید) بخواهد شما را از این کار منصرف کند؟ آیا با این عذاب وجدان مواجه شدهاید که کاری به شما سپرده شده است که ضرر قابل توجهی به منافع عمومی میزند و شما در آن شریکاید، اما از طرفی هم نمیتوانید آن تخلف را افشا کنید زیرا باعث میشود شغلتان ر...
ادامه مطلب
صدانت مصطفی ملکیان: فلسفه برای زندگی؛ ضرورتِ عقلانی و اخلاقیِ «اصلاح اجتماعی» فلسفه برای زندگی[۱] مصطفی ملکیان تنظیم: سید حسن صالحی[۲] اشاره: مصطفی ملکیان در این سخنرانی، مثالِ زندگی آدمی را مثالِ «سفری ناگزیر» در راهی میداند که چارهای جز گذشتن از آن نیست؛ راهی سنگلاخ و پُرخطر و ناهموار. از نگاه ملکیان، آدمی به اقتضای عقلانیت باید در این سفر دست به دو کار بزند: هم تا جایی که میتواند، در تعمیر و مرمتِ جاده بکوشد و هم خودروِ خود را به ضربهگیرهایی قوی مجهز کند که کمترین فشار را از جاده متحمل شود. ز...
ادامه مطلب
صدانت گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی؛ ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست محسنxa0 آزموده روزنامه اعتماد، شماره ۵۲۴۲، دوشنبه ۶ تیر ۱۴۰۱ درآمد: مصطفی ملکیان، پژوهشگر نامآشنای فلسفه و اخلاق در ایران در یک دهه اخیر، عمدتا بر اصالت فرهنگ و اولویت فرد و توجه به درونیات انسان یعنی باورها، احساسات و خواستههای او تاکید داشته و کمتر به اصلاحات اجتماعی و مهمتر از آن نهاد سیاست پرداخته است. از ای...
ادامه مطلب
صدانت کتاب دین و اخلاق محیط زیست (از تعارض تا اجماع همپوش) دیباچه به نام خداوند جان و خرد کتابی که در دست دارید کوششی است ابتکاری در بهکاربستن ایدۀ «اجماع همپوش»[۱] در اخلاق محیط زیست برای نشان دادن امکان توافق میان اخلاق دینی و اخلاق فرادینی در این قلمرو. موضوع اصلی مورد بررسی در اخلاق محیط زیست، که یکی از شاخههای مهم اخلاق کاربردی است، «مسئولیت اخلاقی انسانها در قبالِ محیط زیست یا دربارۀ محیط زیست» است. پرسش از مسئولیت اخلاقی انسانها در قبال/ دربارۀ محیط زیست به یک معنا همارزِ پرسش از گسترۀ اخ...
ادامه مطلب
پژوهش حاضر در صدد است چگونگی کاربست مباحث اخلاق حرفه­ای در اخلاق سیاسی را نشان دهد. اخلاق حرفه­ای که ارتباط زیادی با اخلاق کاربردی و سازمانی دارد، از مباحث رایج حوزه­ی اخلاق کنونی است که در جهت ارتقای کارآمدی سازمان­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. در این نوشته با روش توصیفی و تحلیلی تلاش می­شود چگونگی استفاده از ادبیات این بحث در اخلاق سیاسی تحلیل و چالش­های عمده­ی پیش روی آن به بحث نهاده شود. عدم توجه به علم و فن سیاسی در سازمان&...
ادامه مطلب
اخلاق و سیاست مناظره سید حسن اسلامی اردکانی [۱] این مقاله اولینبار در فصلنامه حیات معنوی شماره ۷ منتشر شده است درآمد با این فرض آغاز میکنم که اخلاق و سیاست پیوندی استوار دارند. گرچه در طول تاریخ سیاست بارها به اخلاق از پشت خنجر زده است و حتی کسانی...
ادامه مطلب
اخلاق انتخابات کاوه بهبهانی به همت انجمن علمی حقوق اساسی ایران | ۴ خرداد ۱۴۰۰ من در این نشست تلاش میکنم که نشان دهم چه نوع انتخاباتی اخلاقیتر است. پیوند اخلاق و سیاست، لایههای مختلفی دارد. برخی نظیر ماکیاولی معتقدند که اخلاق و سیاست دو سپهر جداگا...
ادامه مطلب
نتیجه سونوگرافی را که دستم داد نوشته بود: «هیدرونفروز[۱] شدید دوطرفه در هر دو کلیه» و دستور داده بود به تکرار اورژانسیِ سونوگرافی و ادامه اقدامات ضروری. لابد منظورش از «اقدام ضروری» هم دورانداختن بچه بود. چیز چندانی از هیدرونفروز متوجه نشدم. برگشتم...
ادامه مطلب