تاریخ وطن

فرآیند توسعه در ایران با گذشت بیش از چهاردهه از عمر انقلاب همواره با دشوارگی روبه رو بوده است که این مسئله اساساً به دلیل عدم اجماع گفتمانی، تعارض میان نیروهای اجتماعی، حاکمیت نگرشهای سیاسی در تدوین و اجراییشدن توسعه ساختیابی شده است. چالشهای اقتصادی جامعه ایران مانند تورم افسارگسیخته، نرخ بالای بیکاری، کاهش ارزش پول ملی، شلختگی اقتصاد مالی – بانکی، وجود تحریمهای گسترده اقتصادی، پیوند اقتصاد با متغییرهای سیاسی و گسست میان نظام دانایی با حوزه توانایی دولتها و ساخت قفس توسعه برای خود، بر...

صدانت گفتوگو با مقصود فراستخواه؛ کارکرد نخبگان ایستاده در مرز دولت و جامعه با این اصرار بر زیروروکردن دوبارۀ جامعه؛ آیا تحلیل هزینه–نتیجه برای ملت هم شده؟ گفتگوی دکتر فرزاد نعمتی با مقصود فراستخواه دربارۀ کتاب تازه منتشر شدۀ کنشگران مرزی هم میهن، شماره ۱۸۲، ششم اسفند ۱۴۰۱ ، صفحه فرهنگ گفتوگو با مقصود فراستخواه درباره کتاب اخیرش که به کارکرد نخبگان ایستاده در مرز دولت و جامعه میپردازد. فرزاد نعمتی (خبرنگار گروه فرهنگ): مقصود فراستخواه از مبرزترین و خلاقترین پژوهشگران حوزه علوم انسانی است و انتشار...

تأسیس امارات متحده عربی در اوایل دهه 1970 محصول ارادهای سیاسی برای به همپیوستن مجموعهای از جماعتهای قبایلی بود که هویت غالب در آنها، ترکیبی از هویت عشیرهای و اسلامی بود. تبدیل کشور نوپدید از یک مجموعه ازهمگسیخته به یک واحد سیاسی منسجم نیازمند خلق عناصر سازندۀ هویت ملی، درونیسازی و عمومیتبخشی به آن بهعنوان هویتی فراتر از تعلقات قبایلی و فروتر از تعلقات امتی بود که اتباع کشور را به یکدیگر پیوند دهد و احساس ملت بودن را در میان آنها ایجاد کند. با توجه به تقدم زمانی تأسیس دولت بر ملت و محوریت نهادها ...

دولت ترامپ در 8 آوریل 2019(19 فروردین 1398) با انتشار یک فکت­شیت[یا گزاره­برگ]، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در لیست سازمان­های تروریستی خارجی(FTO) قرار داد. اگرچه می­توان این اقدام دولت ترامپ را با چارچوب­های نظری متفاوت مورد بررسی قرار داد، لکن در این پژوهش مطالعات انتقادی تروریسم (CTS) به­منظور تحلیل انتقادی این اقدام انتخاب گردیده است. مطالعات انتقادی تروریسم یک جهت­گیری یا چشم­انداز انتقادی است که تلاش می­کند ت...

ورود مدرنیته به ایران با چالشهای متعددی همراه بودهاست، به طوریکه جامعه ایرانی در مواجهه با امر مدرن، دغدغه حفظ هویت بومی خود را داشتهاست. چالشهای یک سده اخیر در ایران حاکی از آن استکه جامعه ایرانی با مدرنیته مشکل نداشته بلکه با ایدئولوژی دگرساز غربگرا که بر تفکر مدرن سایه انداخته بود، سرستیز داشت. با پیروزی انقلاب اسلامی، همچنان تقابل سنت و مدرنیته که میراثی تاریخی محسوب میشد، خودنمایی میکرد. هریک از دولتمردان پس از انقلاب به دلیل اقتضائات ناشی از انقلاب با ایدئولوژی غربگرا از در خصومت درآمدند ا...

اخوانالمسلمین قدیمیترین تشکیلات اسلامی سنی در منطقه عربی و بهگونهای ریشهی تمام حرکتهای اسلامی در جهان اهل سنت است. اخوان بعد از انقلاب مصر (2011) توانست برای مدتی دولت را در اختیار بگیرد. مطالعه این بخش از تاریخ مصر، از نظر چگونگی تطبیق نظریههای اخوان در شعار و عمل بسیار مهم است. سوال اصلی مقاله این است که آیا حکومت مرسی منطبق بر اصول اخوانالمسلمین بود؟ روش این پژوهش به صورتی ترکیبی، تحلیل گفتمان کیفی، تاریخی و مقایسه ای است و بین اندیشه سیاسی اخوان و دولت مرسی به مقایسه خواهد پرداخت. در این مقا...

این مقاله به دنبال بررسی گذار به دموکراسی در چین بعد از اصلاحات موفق اقتصادی دهه 1980 میباشد. بسیاری از تئوریسینهای مدرنیزاسیون طرفدار پیششرط اقتصادی در گذار به دموکراسی باور داشتند توسعه اقتصادی پیششرط دمکراتیزاسیون میتواند باشد ولی در چین با وجود موفقیتهای اقتصادی و اجتماعی گذار به دموکراسی بر مبنای مدل مورد نظر آنها رخ نداده است. اینکه چه عواملی باعث شده است که تئوری مدرنیزاسیون در گذار به دموکراسی با پیششرط اقتصادی در چین تحقق پیدا نکند، بایستی در موقعیت دولت و جامعه جستجو کرد. روش تحقیق این...

در علوم سیاسی بخش بزرگی از تلاش متفکرین صرف بررسی عوامل وقایع و تحلیل آنها میشود. برای تحلیل وقایع در سیستمهای داخلی و بینالمللی و تعاریف کلاسیک علوم سیاسی، کنشگر اصلی داخلی و بازیگر رسمی بینالمللی "دولت" معرفی میشود. یکی از مهمترین مناطقی که دولت در آن نقش ویژهای دارد؛ خاورمیانه است. از جمله ویژگیهای ساخت دولت در بیشتر کشورهای غرب آسیا، وجود نهادهایی فراتر از دولت رسمی است که سهم بزرگی از قدرت را در اختیار داشته و تحولات کشورهایشان را مدیریت میکنند که این نهاد را دولت پنهان مینامند. این مقاله س...

این پژوهش سیر تاریخی ظهور مفهوم دولت در زبان زمانه را در نیمه نخست قرن سیزده قمری یعنی دوره جانشینِ مؤسس سلسله قاجار بررسی میکند. پرسش محوری پژوهش این است که با ورود ایران به دوران آستانه­ای خود تا چه میزان تحولات مربوط به این بحران، در کاربرد مفهوم دولت، در متون آن دوره، بازتاب زبانی داشته و کدام لایه­های معنایی آن تقویت و کدامیک حذف یا جابهجا شده­اند؟ مدعای ما این است که مفهوم قدیم دولت در این دوره، با اضطراب حاصل از بحرانِ واقعشدن در آستانه زمان تاریخی و مواجهه با مفهو...

مناظره شهریار زرشناس و محمد قوچانی با عنوان «آیا نهاد دولت در ایران نئولیبرال میشود؟» در چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸ در برنامه u2067زاویه u2069شبکه چهار پخش شد. برنامه علوم انسانی «زاویه» در گام بیست وششم...