تاریخ وطن

صدانت نوشتار حسین دباغ با عنوان «جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی» جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی حسین دباغ *برای بلاگ انجمن فلسفی آمریکا ارائه یک تحلیل جامع از جنگ و نزاع درازxadدامن بین اسرائیل و حماس متضمن در نظر آوردن عوامل تاریخی و سیاسی در کنار ملاحظات فلسفی و اخلاقی است. بروز خشونت آشکار از هر دو سو به اختلاف نظرهای بنیادین در مورد ماهیت عدالت و دولت، مشروعیت مقاومت در برابر اشغالگری، و شاید مهم تر از بقیه مفهوم “قربانی بودن” بر میxadگردد. حماس فلسطینیان را قربانی سرکو...

صدانت نوشتار موسی غنینژاد با عنوان «تفکر مهندسی در اقتصاد و آفتهای آن» مهندسی در علوم طبیعی یکی از مهمترین عوامل افزایش رفاه انسانها در طول قرنهای متمادی به ویژه در دو سده اخیر پس از انقلاب صنعتی بوده است. این واقعیت انکارناپذیر طبیعتا ارج و قرب مهندسی را در افکار عمومی به شدت و به حق بالا برده است؛ اما در عین حال به این اندیشه نادرست یا توهم دامن زده که در هر زمینهای میتوان مشکلات پیش رو را با روشهای مهندسی از میان برداشت. به بیان دیگر، گویی پاسخ معمای تمام حوزهها در تفکر مهندسی است. مهندسان به...

صدانت علیه استثناانگاریِ انسان؛ نوشتاری از جِف سیبو علیه استثناانگاریِ انسان نویسنده: جِف سیبو، دانشیارِ مطالعاتِ محیطزیستی و استاد وابستهی اخلاق زیستی، اخلاق پزشکی، فلسفه، و حقوق در دانشگاه نیویورک ترجمه: علی بنیاسد منبع: مجلهی ایان عکس از جورج راجر. منبع: مگنوم. حقتقدم با فیلها است. اوگاندا، ۱۹۵۸ در تنگنا که باشید، یحتمل جانِ یک انسان را باارزشتر از جانِ یک حیوان میانگارید. استدلالهای خوبی برای نادرستیِ این طرز فکر در کارند. همین ژانویه، مردی ۵۷ساله ساکنِ بالتیمور، عمل پیوند قلبی داشت از یک خو...

صدانت نوشتار مهدی تدینی با عنوان ...

صدانت نوشتار محمدامیر قدوسی: مروری بر کتاب اخلاق دینشناسی اثر ابوالقاسم فنائی «اخلاق دین شناسی: پژوهشی در باب مبانی اخلاقی و معرفت شناسانه فقه»، کتابی است به قلم ابوالقاسم فنائی که نشر نگاه معاصر در سال ۱۳۸۹ هجری خورشیدی آن را در ۵۷۸ صفحه منتشر کرده است. این کتاب در یک بیان کوتاه ادعانامهای است مدلّل، اندیشیده، متواضعانه و در عین حال با اعتماد به نفس کامل، علیه سنت اجتهاد فقهی رایج در حوزههای علمیه جهان اسلام و به ویژه جهان تشیع. نویسنده اندوختههای فراوانی از دو سنت تعلیمی حوزوی و دانشگاهی در آس...

صدانت نوشتار «پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق» از حمید نوربخش پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق حمید نوربخش مقدمه صدانت: علیرضا پناهیان در سحرهای ماه رمضان ۱۴۰۲ با حضور در برنامۀ «ماه من» که بهطور مستقیم از شبکۀ سه پخش میشود دربارۀ تلقیهای ناصواب از دین و آثار تحریف دین -با عنوان “اصلاح برداشتهای ناروا از دین در رسالت و کلمات امیرالمؤمنین”- به سخنرانی و گفتگو میپردازد. ایشان در جلسه پنجم این برنامه -در تاریخ ۱۴۰۲/۰۱/۰۷- سخنانی پیرامون تقابل اخلاق و دین بیان کرد که جنجال بسیاری در فضای مجازی به ر...

صدانت نوشتار هادی حکیم شفایی با عنوان «زوال نقد در جامعه ایران و ضرورت تفکر انتقادی» زوال نقد در جامعه ایران و ضرورت تفکر انتقادی نویسنده: هادی حکیم شفایی نقد و فرهنگ گفتگو در جامعه ایرانی حتی در سطح تحصیلکردگان، روشن اندیشان و نخبگان، با وضعیت مطلوب فاصله بسیار دارد. اگر بتوان بهترین واژه را برای توصیف این وضعیت بکار برد واژه ی《ابتذال》بهترین وصف ممکن در بیان این مساله است. به نظر میرسد که اساسا واژه نقد یا نقد کردن، بدرستی فهم و یا تمرین نشده است. با رجوع به فرهنگ های واژگان، تعریف نقد کردن را ...

صدانت نوشتار فرهاد شفتی با عنوان «سه واژهی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی» سه واژهی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی فرهاد شفتی | ماهنامهی کوچه، سال ۷، شماره ۴۴ نخستین بار که شعارِ “زن، زندگی، آزادی” را شنیدم، اگرچه میدانستم که خاستگاه این شعار به مراتب فراتر از بحثهای دینی است، پیوند نزدیکی بین این سه واژه و بحثهای معاصر در بازبینی فهم دینی یافتم. آنگونه که میبینم هر یک از این سه واژه، در کنار چندین پیام و دغدغهی درخور توجه که با خود دارند، به یکی از جنبه...

صدانت نوشتار شهرام اتفاق با عنوان «حاکمیت کدام قانون؟» حاکمیت کدام قانون؟ شهرام اتفاق- ۳ دیماه ۱۴۰۱ – فایل PDF این نوشتار آدرس خبر در فردای اقتصاد مقدمه: به تازگی رسانه وزین «فردای اقتصاد» اقدام به برگزاری چند نشست درباره موضوع «قانون و حاکمیت قانون» نموده است که باید آن را به فال نیک گرفت و خردمندی در انتخاب این سرفصل را ستود.[۱] در نگاه نخست، میهمانان این نشستها جملگی بر منزلت «قانون و حاکمیت قانون» تأکید دارند و سامان یافتن امور جامعه ایرانی را در گرو برقراری آن میدانند. اما در واقع، م...

صدانت نوشتار امید قائمپناه با عنوان «در ستایش تردید» در ستایش تردید نویسنده: امید قائم پناه این مطلب را میتوان نوعی معرفی ایده پیتر برگر دانست. در نوشتار پیشارو کوشش میشود به سوالاتی از این دست پاسخ داده شود: دوران مدرن چه ویژگی اساسیای دارد؟ الزامات این ویژگی چیست؟ چه چیزی موجب تمایز نسلهای جدیدتر از نسلهای پیشین میشود؟ مواجهه آدمیان عصر حاضر و به طور خاص نسل جدید با ادیان و ایدئولوژیها چگونه است؟ در چنین شرایطی نظامهای فکری چگونه باید عمل کنند؟ کثرتزایی مدرنیته در مورد مدرنیته تعابیر و برداشت...

صدانت نوشتار بعثت علمی با عنوان «شبکههای اجتماعی و شرمِ نافرهیختگی» شبکههای اجتماعی و شرمِ نافرهیختگی بعثت علمی برجستهترین پیامد گسترش شبکههای اجتماعی اهمیت یافتن سخن بوده است: برای انسانِ امروز، به سخن درآوردن شخصیترین اندیشههایش (در قالب یک «توئیت»، «استوری»، «پُست»، «کامنت»، «ویدئوی یوتیوب» و …) و دادوستد آنها با دیگر اندیشهها گویی سرنوشتسازترین کار روزانهی انسان شده است. اکنون، سکوت، گوشهگیری و درخودفرورفتن فضایلی عارفانه نیستند چرا که دیگر کمتر کسی از وسوسهی از-خود-سخن-گفتن در امان اس...

صدانت نوشتار آرش نراقی با عنوان ««مسأله مرگ» و روایت هنری: درباره مالون میمیرد اثر ساموئل بکت» «مسأله مرگ» و روایت هنری: درباره مالون میمیرد اثر ساموئل بکت آرش نراقی، ۱۱ آوریل ۲۰۱۸ ۱.xa0 ساموئل بکت در مالون میمیرد ما را چشم در چشم مرگ می کند.xa0 او ما را در زورق نگاه پبرمرد داستانش می نشاند، و آرام آرام به سوی مردابهای مه آلود تجربه مرگ می راند.xa0 ما تجربه مردن را با پیرمرد داستان شریک می شویم.xa0 اما دغدغه بکت در این رمان فقط بازآفرینی موقعیت مرگ و بازآزمایی «تجربه مرگ» نیست، او عمیقاً با «مسأ...

صدانت نوشتار «دفاع از “اصالت فرهنگ” ملکیان» به قلم حسین حسینی دفاع از “اصالت فرهنگ” ملکیان به قلم حسین حسینی استاد ملکیان هم مثل هر متفکر دیگری قابل نقد است و تبعا نمیتوان همهی آرای ایشان را دربست پذیرفت یا یکسره رد کرد. خودشان هم نشان دادهاند که مدافع نقد و نقادیاند و چنین رویکردی را در آثارشان میبینیم. در این نوشتهی کوتاه به توضیح نظریه “اصالت فرهنگِ” استاد ملکیان و دفاع از آن میپردازم. در نوشتههای بعدی امیدوارم نقدهایی هم که به آرای ایشان به نظرم میرسد، مطر...

صدانت نوشتار هدایت علوی تبار با عنوان «الحادِ اصلموضوعی سارتر» الحادِ اصلموضوعی سارتر نوشته: هدایت علوی تبار xa0 ژان پل سارتر یکی از فیلسوفان ملحد قرن بیستم است. او با دلایل فلسفی به موضع الحادی خود نرسید بلکه دلایل روانشناختی و جامعهشناختی باعث شد تا در دوازده سالگی الحاد را، به تعبیر خودش، «شهود» کند. بنابراین الحاد سارتر، در اصل، غیرفلسفی و غیراستدلالی است و در فلسفۀ او به عنوان یک نتیجه یا نقطۀ پایان مطرح نمیشود، بلکه نقش یک اصلموضوع یا نقطۀ شروع را ایفا میکند و او نتایج مهمی از آن میگیرد. د...

چرا جوامع باز تابآوری بیشتری در برابر بحرانها دارند؟ امید قائمپناه داگلاس نورث در کتاب «خشونت و نظمهای اجتماعی» کشورهای دسترسی باز و دسترسی محدود را از هم تفکیک میکند و بر آن است که شاید اصلیترین عامل توسعهیافتگی یا توسعهنیافتگی کشورها را در...

چهگونه بیزاری از فمینیسم را نهادینه میکنند؟ شیرین کریمی (مترجم و پژوهشگر اجتماعی) آرش نراقی دانشآموختهی فلسفه و «نواندیش دینی» در یادداشتی زیر عنوان ِ «دربارهی زنانی که شریک نظام مردسالار...

درباره زنانی که شریک نظام مردسالارند آرش نراقی [۱] جنبش حقوق زنان، بهحق، به نقد ساختارهای اجتماعی مردسالار و نیز نقش مردان در تقویت و تداوم این ساختارهای تبعیضآمیز نشسته است، و به نظرم این ر...

«کودک را تنها اخلاقی بار بیاور» و یک اسطورهی دیگر  یاسر میردامادی ۱_ آموزش مذهبی و منتقداناش تجربههای تلخ منتقدان آموزش مذهبی (هر مذهبی) بی هیچ تردیدی درسآموز است. آنها بر چیزی دست ...

شریعتی یک استثنا بود گزارشی از نشستی دوستانه با مصطفی ملکیان گفتگویی در باب نسبت و رابطهی روشنفکران دینی با مردم علی زمانیان ۹۹/۳/۲۷ سال ۹۳ با جمع محدودی از دوستان همدل، به دیدار استاد ملکیا...

تا دلِ هرزهگردِ من، رفت به چینِ زلفِ او زان سفرِ درازِ خود، عزمِ وطن نمیکند (حافظ) یکی از دلمشغولیهای بسیاری از فیلسوفان جدید بحث از «دیگری» و رابطه با او است. این دغدغه بیشتر میان فیلسوف...