تاریخ وطن

صدانت درسگفتارهای «روشنگری چیست؟» از رضا یعقوبی در 1783 که همه جا نام روشنگری بر سر زبانها بود، پیشنهادی مطرح شده بود در این باره که ازدواج مذهبی از میان برود. کشیشی به نام فردریش زولنر که از این پیشنهاد برآشفته بود مطلبی با این عنوان نگاشت که «روشنگری چیست؟» و از تندرویها به نام روشنگری گلایه و خواستار آن شده بود که پاسخی برای این پرسش پیدا شود. فضای آن زمان را میتوان با فضای جوامع سنتی مقایسه کرد در زمانی که نام آزادی بدون تعریف دقیق و مشخصی در آنها رایج میشود و نگرانی قشرهای مذهبی و سنتی را ب...

صدانت درسگفتارهای کتاب «رویا، استعاره و زبان دین» از امیر مازیار کتاب مورد تدریس در درسگفتارهای کتاب «رویا، استعاره و زبان دین» به توصیف، شرح و ارزیابی نظریه رویایی بودن تجربههاى دينى و وحيانى اختصاص دارد؛ نظریهاى كه مى توانيم آن را نظریه وحى در فلسفه اسلامى بدانیم، اين نظريه سه مدعا يا ضلع اصلى دارد: ۱- تجربههاى دينى و وحیانی از سنخ رؤيابينیاند و با همان سازوكار وقوع رؤياها اتفاق میافتند؛ ۲- آنچه در اين تجربهها به ادراک درمیآيد به زبان خاص رؤيا است و ماهيتى ويژه و متفاوت با تجربههاى ادراكى معمو...

صدانت درسگفتارهای گزینش و شرح کیمیای سعادت محمد غزالی از عبدالکریم سروش سلسله درسگفتارهای گزینش و شرح کیمیای سعادت امام محمد غزّالی دکتر عبدالکریم سروش از روز شنبه دوم مارس ۲۰۱۹ مصادف با یکشنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۷ در مرکز اسلامی و فرهنگی شمال کالیفرنیا آغاز شد. در نشست نخست دکتر سروش به بیان کلیاتی درباره امام محمد غزالی، جایگاهش در تمدن اسلام و ایران و نیز آثار برجسته ومهمش پرداخت و گفت که به رغم آنکه او از جمله مهمترین فقها و دانشمندان قرون اولیه ایران و اسلام بوده است اما مزارش در ایران با بیاعتنای...

صدانت درسگفتارهای فلسفه اخلاق از شیرزاد پیک حرفه درسگفتارهای فلسفه اخلاق شیرزاد پیک حرفه عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه بینالمللی امام خمینی درسگفتارهای فلسفه اخلاق با این پرسش آغاز میشوند که واکاوی «فلسفه اخلاق» برای فرهیختگان و تحصیلکردههای جامعه و اساتید و دانشجویان، که خود از گروههای مرجع و الگوهای «اخلاقی زیستن» در جامعهاند، چه سودی دارد. وقتی ما سرشت چیزی را میکاویم، با حقایق جدیدی درباره آن آشنا میشویم که پیشتر از آن بیخبر بودیم. مثلاً، با مطالعه علم زیستشناسی از حقایق جدیدی درباره ارگا...

صدانت درسگفتارهای «مکاتب ادبی» از رضا صمیم مکاتب ادبی در نزد دوستداران ادبیات، محقّقان و پژوهشگران آن از اهمیّت خاصی برخوردار است. اگر نگاهی اجمالی به آثار ادبی در طی قرون گذشته بیندازیم، خواه یا ناخواه متوجّۀ تفاوت یک اثر با اثری دیگر میشویم؛ این تفاوت میتواند از جنبۀ تاریخی، اجتماعی، فکری-فلسفی و همچنین جنبههای دیگر در یک اثر نمود پیدا کند. مضاف بر عنوان درسگفتار برای دوستداران ادبیات، اطّلاعات این جلسات برای دغدغهمندان فرهنگ و جامعه نیز میتواند مفید واقع شود. دکتر رضا صمیم در این سلسله از جلس...

صدانت درسگفتارهای «جامعه شناسی هنر و ادبیات» از مصطفی مهرآیین جامعه شناسی هنر و ادبیات، شاخهای از علم جامعه شناسی است که ساخت و کار کرد اجتماعی هنر و ادبیات و رابطه میان جامعه و هنر و قوانین حاکم بر آنها را بررسی میکند. مصطفی مهرآیین در درسگفتارهای «جامعه شناسی هنر و ادبیات» که در بهار ۱۴۰۲ شروع شده است به این شاخه از علم جامعه شناسی میپردازد. . . جلسه اول | سهشنبه ۵ اردیبهشتماه ۱۴۰۲ در این جلسه مبتنی بر دیدگاه یاکوبسن در خصوص کارکردهای زبان به دسته بندی ابعاد متفاوت مطالعات ادبی- هنری پرداخته ...

صدانت درسگفتارهای عدالت اجتماعی و منتقدان آن از مصطفی زالی موضوع این درس بازخوانی سه دسته از مهمترین انتقادهای وارد شده به اثرگذارترین و بحث برانگیزترین مسألهی فلسفهی سیاسی معاصر است: نظریهی عدالت رالز (عدالت به مثابهی انصاف). رالز در مجموعهی آثار خود میکوشد تا بر مبنایی کانتی (پذیرش آزادی و برابری به عنوان ارزش های پایه)، بر اصول عدالت ناظر به نهادهای اصلی اجتماعی و سیاسی استدلال نماید. در این درس، پس از مروری اجمالی بر چهارچوب نظریهی عدالت رالز، بازخوانی سه انتقاد کلاسیک وارد بر نظریهی عدالت ب...

صدانت درسگفتارهای فلسفه حقوق از رضا بهشتی معز توضیحات رضا بهشتی معز: ژاک الول Jacques Ellul (متولد ششم ژانویه ۱۹۱۲ در بوردو _ متوفای نوزدهم مه ۱۹۹۴) فیلسوف الهیاتی، سیاست، حقوق و تکنولوژی، جامعهشناس، نظریهپرداز رسانه و تبلیغات و یکی از چهرههای پرکار، متضلع و نافذ اندیشه فرانسه قرن بیستم بود. از او تاکنون بیش از شصت اثر منتشر شده و همچنان نوآوریهای نظری و بحثانگیز او چشمگیر است. سال گذشته اثر تازهای از او منتشر شده که درسگفتارهای دوره دکتری فلسفه حقوق در دهه ۱۹۷۰ است. در آن سالها نه خود فلسف...

صدانت درسگفتارهای مبانی فلسفی ایمان به غیب از آرش نراقی مجموعه گفتارهای ویدئویی آرش نراقی، استاد دین و فلسفه در دانشگاه موراوین (Moravian University) پنسیلوانیای آمریکا از اول ماه آگوست سال ۲۰۲۳ شروع شد و در ادامه قابل مشاهده و شنیدن است. . . درسگفتارهای مبانی فلسفی ایمان به غیب . گفتار اول | ۱ آگوست ۲۰۲۳ مشاهده در یوتیوب | آپارات شنیدن در اسپاتیفای | انکر | کستباکس . گفتار دوم | ۸ آگوست ۲۰۲۳ مشاهده در یوتیوب | آپارات شنیدن در اسپاتیفای | انکر | کستباکس . گفتار سوم | ۱۵ آگوست ۲۰۲۳ مشاهده در یوت...

صدانت درسگفتارهای خداباوری و خداناباوری، علم و دین در فلسفهٔ ویتگنشتاین از زهیر باقری نوعپرست زهیر باقری نوعپرست: نگرش ویتگنشتاین به خداباوری و خداناباوری با اغلب فیلسوفان متفاوت است و همچنین جایگاهی که او برای علم و دین در زندگی بشر قائل است با نگاههای رایج در مورد این دو پدیده تفاوتهای اساسی دارد. از این رو، اگر مایلید به شکلی کاملاً جدید و متفاوت به خدا، دین و علم بنگرید این درسگفتارها به شما توصیه میشود. در این جلسات به جایگاه دین،خدا و علم در فلسفهٔ ویتگنشتاین میپردازیم. این درسگفتارها بر م...

صدانت درسگفتارهای «چرا نابرابری معضلآفرین است؟» از جواد حیدری تی. ام. اسکنلن یکی از مهمترین فیلسوفان سیاسی در روزگار ما است. ترجمهی کتاب اخیر او با عنوان «چرا نابرابری معضلآفرین است؟» سال گذشته از سوی مؤسسهی سروش مولانا منتشر شده است. در این ده درسگفتار سعی شده است که در هر جلسه یکی از فصول کتاب تحلیل و بررسی شود. برای این کتاب محاسن زیادی برشماردند که از جمله میتوان به دو مورد زیر اشاره کرد: اول؛ این کتاب به یکی از جدیترین مسائل روزگار ما میپردازد. نابرابری بنا به آمارهای معتبر واقعیتی است که ه...

صدانت معرفی و بررسی کتاب زندگینامه خودنوشت مارتینلوتر کینگ در سلسله نشست های گفتار و اندیشه سعید دهقانی (روزنامه اعتماد | شماره ۵۴۵۶ | ۱۴۰۲ شنبه ۱۹ فروردین | صفحه ۱۱): افرادی که قدرت سیاسی و نفوذ اجتماعی داشتهاند اما برای نگه داشتن جایگاهشان کارآمدترین راه را دوری از خشونت برگزیدهاند در تاریخ معاصر جهان کمشمار بودهاند. «نلسون ماندلا»، «ماهاتما گاندی» و «مارتینلوتر کینگ» شناختهترین چهرههایی هستند که مدارا با دیگری، حتی با مخالفان جدی و دشمنان اصلِ اساسی رفتار و تصمیمهایشان بوده. این افراد همه در ...

صدانت درسگفتارهای هادی صمدی با عنوان شکوفایی و خوب زیستن سلسله نشستهایی با عنوان “شکوفایی و خوب زیستن” به میزبانی مؤسسه فرهنگی دکسا برگزار شده در باغ کتاب سخنران: هادی صمدی (پژوهشگر فلسفه تکاملی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم و تحقیقات) در شروع همهگیری کووید بازار پیشبینی در بارهی آیندهی جهان بسیار داغ بود. طی دو ماه اخیر و با دردسترس قرار گرفتن عمومی اشکالی از هوش مصنوعی، باز هم گمانهزنیها پیرامون آیندهی جهان بازار گرمی پیدا کرده است. خوب زیستن در جهان پیش رو چه شکلی خواهد داشت و گام ن...

صدانت درسگفتارهای رمضانی خانه فرهنگی غدیر (رمضان ۱۴۰۱) خانهی فرهنگی غدیر در رمضان سال ۱۴۰۱ خورشیدی سه مجموعهنشست با محور موضوعات دینپژوهانه برگزار کرد. در مجموعهنشست یکم، یاسر میردامادی در دو شب با عنوان «مسئلهی فلسفی دعا» به بررسی چگونگی سازگاری خدا و دعا پرداخت؛ در مجموعه نشست دوم، فرهاد شفتی با عنوان «سوی نقش نامنقش» به رازآمیز بودن “حقیقت مطلق” با تکیه بر “الحمدلله” پرداخت و مفهوم تعبد را واکاوی کرد؛ و در مجموعهنشست سوم، زهیر میرکریمی در دو شب با عنوان «قرآن و زیرمتنه...

صدانت درسگفتارهای احمد رجبی با عنوان درآمدی به فلسفه متاخر هایدگر، شرح و تفسیر رساله اینهمانی و تمایز در این درسگفتارها کوشیده شده است از طریق شرح و تفسیر دو نوشتار مهم و مشهور “اصل اینهمانی” و “قوام هستیخداشاختی متافیزیک” از رساله “اینهمانی و تمایز”، درآمدی به چارچوب اندیشه متاخر و پس از گشت هایدگر به دست داده شود. تاکید اصلی در مسیر تفسیر این دو متن، بر مساله امکان عقلانیت و حقیقت در فلسفه است، بدین معنا که بر خلاف دیدگاه رایج، هایدگر متاخر دقیقا دغدغه عقلان...

صدانت درسگفتارهای بازخوانی کتاب نیروی حال اکهارت تُله با تدریس ایرج شهبازی شش سخنرانی، درباره “خودشناسی و زیستن در زمان حال”xa0 در جلسات مربوط به “بازخوانی کتاب نیروی حال”، از اکهارت تُله، ایراد شدهاندxa0به شما تقدیم کردم که به لطف حق، با استقبال خیلی خوب علاقهمندان روبهرو شد. ازآنجاکه اندیشۀ «زیستن در زمان» حال مانند یک شمشیر دولبه است و میتواند آسیبهای زیادی به بار بیاورد، لازم دیدم باز هم یادآوری کنم که همواره باید مراقب باشیم، به نام زندگی در زمان حال، از گذشته و آینده غافل نشویم. به همین س...

صدانت گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی؛ ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست محسنxa0 آزموده روزنامه اعتماد، شماره ۵۲۴۲، دوشنبه ۶ تیر ۱۴۰۱ درآمد: مصطفی ملکیان، پژوهشگر نامآشنای فلسفه و اخلاق در ایران در یک دهه اخیر، عمدتا بر اصالت فرهنگ و اولویت فرد و توجه به درونیات انسان یعنی باورها، احساسات و خواستههای او تاکید داشته و کمتر به اصلاحات اجتماعی و مهمتر از آن نهاد سیاست پرداخته است. از ای...

صدانت درسگفتارهای «مقایسه دمکراسی شهرستانگرا با دمکراسی تمرکزگرا» از شیرزاد پیک حرفه تحلیل تطبیقی چگونگی شکلگیری، پیامدها، مزایا و معایب دمکراسی لیبرال شهرستانگرای انگلوساکسن و انگلوامریکن و دمکراسی تمرکزگرای فرانسه . . جلسه اول مقالات فدرالیست: فدرالیزم برای وصل، نه فصل صوت جلسه اول . . جلسه دوم جیمز مدیسن و فدرالیست شماره ١٠ صوت جلسه دوم . . جلسه سوم پیشبینیهای درست تکویل و دغدغههایش در کتاب دمکراسی در آمریکا صوت جلسه سوم . . جلسه چهارم برابری جایگاه چونان خاستگاه نخستین دمکراسی انگلوساکسن...

گفتاری از مصطفی ملکیان درباره «پرتابهای فلسفه» روشنفکر در مقام داور نه مردمی، نه دولتی u200bمحسن آزموده تالیف و نگارش دیدگاهها و نظرات در میان روشنفکران و دانشگاهیان رشتههای علوم انسانی در ایران امر چندان رایجی نیست و چهرههای معدودی به نوشتن خطر میکنند و اندیشههای خود را با مخاطبان در میان میگذارند.گرایش عمومی به ترجمه است و آنجا هم که نویسندهای میخواهد حاصل تفکرات خود را بیان کند، انگار ناگزیر است آن را به آرا و دیدگاههای متفکرانی از دیگر سرزمینها مستند کند. از آن کمتر، بیتوجهی اهل اند...

پارسیانجمن: دکتر مصطفی یونسی، در این جُستار، با بهره از پژوهشهای تازه به بازخوانیِ نشانهها و درونمایهی گفتارِ کوتاهِ نبیگِ «فهرستِ» ابن ندیم دربارهی «دبیرهی رومیان» (الکلام علی القلم الرومی) پرداخته است. وی گفتارِ ابنِ ندیم را به فراخور جابهجا و از نو به پارسی گردانده است. همچنین دبیرهی یونانیِ بیزانسی که ابن ندیم ازش سخنِ گفته ولی نیاورده را آورده است – چیزی که در گردانشِ پارسیِ تجدد و نیز انگلیسیِ داج از «الفهرست» دیده نمیشود. جُستارِ «ملاحظاتی چند در بابِ شکل و محتوای «خطِ رومیان»...