تاریخ وطن

مقدمه و اهداف: منطقه قفقاز جنوبی به‌عنوان یکی از صفحات شطرنج ژئوپلیتیک اوراسیا، پس از تحولات نظامی ۲۰۲۳ و ورود به سال ۲۰۲۵، شاهد بازتعریف جدی ساختار موازنه قوا بوده است. پروژه «دالان زنگزور» که از بند نهم توافق آتش‌بس ۲۰۲۰ سرچشمه می‌گیرد و به دنبال اتصال سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق استان سیونیک ارمنستان است، اکنون با متغیر مداخله‌گر جدیدی یعنی طرح ایالات متحده تحت عنوان «جاده ترامپ برای صلح و رفاه» تلاقی یافته است. این طرح که با فرمان ریاست‌جمهوری در اوت ۲۰۲۵ رسمیت یافت، با وا...

مقدمه: در افق سرمایه‌داری معاصر که سازوکارهای سلطه در شبکه‌های زیست-سیاسی، ارتباطی و شناختی رسوب کرده‌اند، مسئلۀ مقاومت و سوژۀ جمعی آن دوباره در مرکز فلسفۀ سیاسی و نظریۀ انتقادی قرار گرفته است. آنتونیو نگری در پیوند سنت مارکسیسم کارگرگرایانۀ ایتالیایی، خوانش اسپینوزایی از قدرت و الهام از فوکو، دلوز و گتاری، این موضوع را در قالب دو مفهوم «مالتیتود» و «مقاومت» بازصورت‌بندی می‌کند. دغدغه پژوهش حاضر، واکاوی نسبت درونی و هستی‌شناختی میان مالتیتود و مقاومت در اندیشۀ نگری با طرح این پرسش است که صورت‌بن...

مقدمه و اهداف: هند به دلیل اهداف اقتصادی و رقابت با چین و پاکستان، به آسیای مرکزی توجه ویژه دارد، اما نبود مرز مستقیم دسترسی آن را دشوار کرده است. افغانستان برای هند مسیر کلیدی محسوب می‌شود و به همین دلیل در دو دهه گذشته دهلی‌نو برای تقویت ثبات این کشور تلاش کرده است. با روی کار آمدن طالبان و نزدیکی آن‌ها به پاکستان، چالش‌های هند افزایش یافته است؛ زیرا پاکستان مانع ارتباط زمینی هند با افغانستان می‌شود. در نتیجه، هند ناچار است هم روابطی قابل‌قبول با طالبان ایجاد کند و هم راه‌هایی برای دور زدن پاک...

صدانت نظریهای لیبرال برای دفاع از حقوق اکثریت نویسنده: لیاو اورگاد برگردان: میثم بادامچی مقدمهی مترجم: در کتاب دفاع فرهنگی از ملل: یک نظریهی لیبرال دربارهی حقوق اکثریت (انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۱۶)، لیاو اورگاد به رابطهی میان اکثریت و گروههای اقلیت در نظامهای لیبرال-دموکراتیک معاصر میپردازد. نویسنده توضیح میدهد که افزایش میزان مهاجرت و تعداد مهاجران در کل دنیا و بهویژه در کشورهای غربی و اروپایی، به انبوهی از درگیریهای پیدا و پنهان میان اکثریتها و اقلیتهای قومی در این کشورها دامن زده است. ظهور راست افراطی در اروپا و جهان، ادعای «شکست» چندفرهنگیگرایی از سوی بسیاری رهبران کشورهای غربی، و خروج بریتانیا از اتحادیهی اروپا که به نوعی ریشه در دغدغههای ضدمهاجرتی طرفداران برگزیت داشت، نگرانیهای غرب...

صدانت مصاحبه با یاسر میردامادی؛ برای سنتستیزی هم به سنت نیاز است برای سنتستیزی هم به سنت نیاز است در مصاحبه با: یاسر میردامادی مصاحبه کننده: سعید دهقانی منتشر شده در روزنامه اعتماد، شنبه ۱۵ مهر ۱‍۴۰۲ دریافت فایل PDF این مصاحبه در روزنامه اعتماد در حومهی منچستر زندگی و در لندن کار میکند. اما اگر سکونتگاه کنونی او شهری در ایران هم میبود، باز هم ترجیح میدادم پرسشهایی مکتوب را برایش بفرستم تا پاسخهایش را بنویسد. بر این باورم که سازوکار نوشتار امکان میدهد تا هم پرسشها سنجیدهتر مطرح شوند، هم پاسخها دقیقتر باشند. آنچه در ادامه خواهید خواند، پرسش و پاسخهایی است درباره اینکه او چرا هنوز مسلمان مانده است. این دیدگاه که «دین» پدیدهای فرهنگی است و از جامعه به فرد منتقل میشود، در زبان عامیانه بسیا...

صدانت نوشتار فرهاد شفتی با عنوان «سه واژهی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی» سه واژهی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی فرهاد شفتی | ماهنامهی کوچه، سال ۷، شماره ۴۴ نخستین بار که شعارِ “زن، زندگی، آزادی” را شنیدم، اگرچه میدانستم که خاستگاه این شعار به مراتب فراتر از بحثهای دینی است، پیوند نزدیکی بین این سه واژه و بحثهای معاصر در بازبینی فهم دینی یافتم. آنگونه که میبینم هر یک از این سه واژه، در کنار چندین پیام و دغدغهی درخور توجه که با خود دارند، به یکی از جنبههای گرانمایهی فهم دینی نیز مربوط میشوند. در واقع این سه واژه را نمایندهی برخی از مهمترین مباحث دینشناسی در این روزگار میبینم. در بسیاری از مباحث علمی، تعدادی از کلیدواژهها آنچنان نقش پررنگی در فرآیند ...

طی سالهای حضور نیروهای ائتلاف در افغانستان، ایران توانست با کنار زدن رقیبهای سنتی خود در بازار این کشور  به بزرگترین صادرکننده به آن تبدیل شود. به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان علاوه بر موضوعات سیاسی و امنیتی، از لحاظ تأثیراتی که میتواند بر روابط اقتصادی دو کشور داشته باشد نیز اهمیت دارد. یک راه برای فهم و تحلیل زمینۀ موفقیت اقتصادی ایران در افغانستان طی دوران گذشته و نیز پیامدهای به قدرت رسیدن طالبان طی دوران حاضر در حوزه روابط اقتصادی دو کشور، استفاده از مفهوم دیپلماسی اقتصادی است. مقاله حاضر با مبنا قرار دادن گرایشی در دیپلماسی اقتصادی که «دولت» و منافع استراتژیک دولت را در کانون مفهومسازی خود از دیپلماسی اقتصادی قرار میدهند، کوشیده تا ضمن قرار دادن توفیقات ا...

با توجه به چرخش ریشه­های نزاع بین­المللی از میدان رقابت­های «ایدئولوژیک» به سمت «تسخیر منابع انرژی»، به ویژه در سال­های بعد از جنگ سرد و همچنین کاهش اهمیت «ژئوپولیتیک» به نفع رویکردهای «ژئواکونومیک»، پژوهش حاضر در صدد صورت­بندی مفهومی این مسأله بود که طرح­های اقتصادی ترکیه و روسیه در آسیای مرکزی حامل چه فرصت­ها و تهدید­های محتملی برای ایران می­باشد. مسأله بر این بنیاد نظری استوار است که  هر گونه تلاش برای کسب جایگاه برتر منطقه­ای و بین­المللی قبل از هر چیز در گرو تسلط بر منابع انرژی و خطوط لوله­ی انتقال آن می&...

صدانت مصطفی ملکیان: فلسفه برای زندگی؛ ضرورتِ عقلانی و اخلاقیِ «اصلاح اجتماعی» فلسفه برای زندگی[۱] مصطفی ملکیان تنظیم: سید حسن صالحی[۲] اشاره: مصطفی ملکیان در این سخنرانی، مثالِ زندگی آدمی را مثالِ «سفری ناگزیر» در راهی میداند که چارهای جز گذشتن از آن نیست؛ راهی سنگلاخ و پُرخطر و ناهموار. از نگاه ملکیان، آدمی به اقتضای عقلانیت باید در این سفر دست به دو کار بزند: هم تا جایی که میتواند، در تعمیر و مرمتِ جاده بکوشد و هم خودروِ خود را به ضربهگیرهایی قوی مجهز کند که کمترین فشار را از جاده متحمل شود. زندگیِ آدمی هم همینگونه است؛ انسانِ عقلانی، به اقتضای عقلانیت، دو وظیفۀ «اصلاح اجتماعی» و «اصلاح فردی» را بر عهده دارد و نمیتواند هیچ کدام از این دو را نادیده بگیرد. پرداختن به یکی از این وظایف، هرگز م...

در دو دهه اول قرن بیستم روابط چین-نوردیک­ها فضای جدیدی را تجربه می­کند و پیچیدگی­های این رابطه بیشتر شده است. چین به لحاظ اقتصادی در حال رشد است و نوردیک­ها نیز برای توسعه مدل ترکیبی دولت رفاه خود نیازمند سرمایه­گذاری چینی­ها بوده­اند. با این حال تمایل چین به استفاده از ظرفیت اقتصادی-سیاسی منطقه نوردیک علاوه بر مواجه شدن با چالش­های بیرونی بر اساس وضعیت متغیرهای اجتماعی نیز تبیین­پذیر است. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که چگونه سازوکارهای کنش­های اقتصادی چین-نوردیک­ها در درون بسترهای اجتماعی حک شده است؟ در پاسخ به این سوال پژوهش حاضر تلاش کرده با وفاداری به سنت جامعه­شناسی اقتصادی، کنش اقتصادی چین-...

پارسیانجمن: غفرانِ بدخشانی زادهی ۲۶ شهریورِ ۱۳۶۱ در بهارستانِ بدخشان است. او آموزشهای نخستین را تا ۱۳ سالگی در بدخشان گرفت و سپس راهی هلند شد و در آن جای دستوری (دکتری) فلسفه گرفت. آن چه در پی میآید بخشی از گفتوگویی است با اوی دربارهی روزگار پارسی در افغانستان,. نوشته کوشش, برنامهمند برای, پارسیزدایی از افغانستان اولین بار در پارسیانجمن پدیدار شد. ...

درسگفتارهای «کانت: راهنمایی برای خواندن کتاب نقد عقل محض» محمدرضا واعظ شهرستانی پژوهشگر فلسفه ([emailprotected]) فلسفه و تاریخ فلسفه یکی هستند. ما نمیتوانیم به یکی از این دو فارغ از دیگری بپردازیم. بنابراین، اگر کسی میخواهد فهم کافی از مسائل، پرسشها و موضوعات معین در زمینۀ فلسفه داشته باشد، ضروری است که پیشینۀ آنها را بداند. در این میان، کانت مهمترین فیلسوف دوران مدرن و کتاب نقد عقل محض(۱۷۸۷) یکی از مهمترین کتابهای فلسفی تاریخ فلسفه تا به امروز است.[۱] کانت چهرهای بنیادی در چند قرن ...

سخنرانی مصطفی ملکیان در دانشگاه سایمون فریزر (SFU) ونکوور کانادا با عنوان «حکمت عملی مولانا برای انسان امروزی» جلسه اول:  ۲۵ جولای ۲۰۱۹ (۳ مرداد ۱۳۹۸) جلسه دوم:  ۱ آگوست ۲۰۱۹ (۱۰ مر...